Bu roman Lübnan’ın güneyindeki Berka Habur’da, Siyonist İsrail işgaline karşı Lübnanlı yurtseverlerin verdiği kurtuluş savaşında hayatını kaybeden, Lübnan Hizbullahı’nın ve Küba’nın şehit ilan ederek onurlandırdığı Lübnan asıllı Kübalı Hizbullah savaşçısı Jacinto Delgado Risk ve ailesini anlatıyor.
Küba Komünist Partisi’nin Ortadoğu’yla ilişkilerden sorumlu Merkez Komite üyeliğini 35 yıl sürdüren, son görev yeri Küba Türkiye büyükelçiliği olan Ernesto Gomez Abascal Partinin devrimi yapan kuşağından bir devrimciydi. Abascal görev yaptığı dönem boyunca kültürel bağları, devrimci hafıza ve bilgiyi geliştirmeye çalışarak tarihe geçti.
Kitaba ilham veren Jacinto Delgado Risk 1. Paylaşım Savaşı yıllarında Osmanlı hâkimiyetindeki Doğu Akdeniz kıyısından Küba’ya göçen bir ailenin üçüncü bir kuşak bir ferdi. Bu ailelere o tarihte taşıdıkları Osmanlı pasaportundan dolayı Küba’da El Turco deniyor. Jacinto Lübnan’a döner, İsrail işgaline karşı savaşa katılır ve 2000’de şehit düşer. O Küba devrimciliğinin ayrılmaz bir parçası olan enternasyonalizmin benzersiz bir örneği.
Ernesto Gómez Abascal’la Türkiye’de görev yaptığı dönemde doğrudan konuşma fırsatım olmadı. O tarihlerde İspanyolca bilmiyordum. Ancak klasik bürokrat elçi profilinin dışına çıkarak ayrım gözetmeden tüm sol çevrelerle geliştirdiği ilişkileri, sol gazetelerde yazdığı yazıları ve sol örgütlenmelerle düzenlediği söyleşileri ilgiyle izliyordum.
Abascal, 1939 yılında Havana’da yoksul bir işçi ailesinin çocuğu olarak dünyaya gelir. İlk gençlik yıllarında Havana’da 26 Temmuz Hareketi’ne katılır. 1959’daki devrime kadar Hareketin işçi bir militanı olan Abascal devrimden sonra daha ileri adımlar atar. Kontrgerillanın adaya sızma girişimlerine karşı görevler alır, Domuzlar Körfezi işgal girişimine karşı savaşta yaralanır. Devrimin şiddet tekelini kurma mücadelesinin zafere ulaşması sonrasında Küba’nın enternasyonal ilişkilerini yürüten ICAP’ta (Küba Halklarla Dostluk Enstitüsü) farklı görevler üstlenir. 1975’te Küba Komünist Partisi kongresinde merkez komiteye seçilir.
İspanyolcadan çevrilmesine emek verdiğim ilk kitabın onun kitabı olmasından onur duyuyorum. ‘Ortadoğu’da İmparatorluğun Sonbaharı’[1] kitabını çevirirken, bu kitap için Küba edisyonunda olmayan Türkiye üzerine bir bölüm yazmasını özellikle rica etmiştim. Çok isabetli değerlendirmeleri ve öngörüleri vardı. Sonrasında yazışmalarımız sıklaşarak devam etti. Son kitabı El Turco için farklı yayınevleriyle görüşmelerimiz oldu, araya yıllar girdi.
Abascal’ı 15 Kasım 2015’te kaybettik ancak nihayet onun isteğine uygun şekilde benim çevirimle kitabı Türkçede yerini bulacak. Herkese iyi okumalar diliyorum.
[1] İkiz Kuleler’den Arap Baharı’na: Ortadoğu’da İmparatorluğun Sonbaharı, Ernesto Gomez Abascal, Notabene Yayınları, 2013, Ankara.